Ankara Üniversitesi Heyetinin Hatay Ziyareti 1943
Ankara Üniversitesi Heyetinin Hatay Ziyareti
10–19 Eylül 1943 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Haftası kapsamında Hatay’a gelen bilim heyeti; konferanslar, geziler ve incelemelerle kentin tarih, arkeoloji, coğrafya, kültür ve ekonomi hayatına yakından baktı.
Hatay’da Bir Üniversite Haftası
10 Eylül 1943 tarihinde, 10 profesör ve doçentten oluşan bir bilim heyeti Hatay’ı ziyaret etti. Heyetin yedi üyesi Ankara Üniversitesi’nden, ikisi Yüksek Ziraat Enstitüsü’nden, biri ise Ankara Hukuk Fakültesi’ndendi.
Heyet Hatay’da bulunduğu süre içinde çeşitli konferanslar düzenledi; bölgenin arkeolojik yerlerini, Samandağ, Reyhanlı ve Kırıkhan ilçelerini gezdi. Bu ziyaret, genç Cumhuriyet’in üniversite birikimini Hatay’la buluşturması bakımından dikkat çekici bir kültür ve bilim faaliyeti olarak öne çıktı.
Heyette Yer Alan Akademisyenler
- Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu
- Prof. Dr. Nihat Erim
- Prof. Dr. Kadri Bilgemre
- Prof. Dr. Süreyya Aygün
- Doç. Dr. Niyazi Çitakoğlu
- Doç. Dr. Ekrem Akurgal
- Doç. Niyazi Berkes
- Doç. Dr. Muzaffer Şerif Başoğlu
- Doç. Dr. Pertev Naili Boratav
- Doç. Dr. Halil Demircioğlu
Ziyaret Programı
Pertev Naili Boratav ve “Güney Şairleri”
Pertev Naili Boratav, “Güney Şairleri” başlıklı konferansında özellikle Karacaoğlan ve Dadaloğlu üzerinde durdu. Ancak yalnızca bu iki büyük ozanla yetinmedi; Elbeylioğlu, Deli Boran ve Gündeşlioğlu gibi güneyde yetişen başka halk şairlerinden de söz etti.
Boratav’ın Karacaoğlan’ı anlatırken örnek verdiği şiirlerden birinde, ozanın Antakya hakkında söylediği şu dizeler yer alıyordu:
Konup geçen ilin gördüm
Pazarın seyrana durdum
Antakya’nın şarın gördüm
Yandı Çukurova yandı
Kolu bazlı beyler indi
İndi ak kuğular kondu
Akçadeniz gölün gördüm
Yerel Basında Üniversite Heyeti
Heyetin Hatay ziyaretine ilişkin duygu ve düşünceleri yerel basına da yansıdı. 20 Eylül 1943 tarihli Yenigün Gazetesi’nde yayımlanan metinde, Hatay’dan ayrılırken duyulan memnuniyet, bilimsel temasların önemi ve Hatay’ın Cumhuriyet Türkiye’si içindeki yeri güçlü ifadelerle anlatıldı.
Aynı metinde Hatay, “bölünmez Türk yurdunun ileri karakolu” olarak nitelendirilmiş; hükümet, parti teşkilatı, belediye ve yerel yöneticilerin bu bilinci taşıdığı belirtilmiştir.
Ulus Gazetesi’nde Şevket Aziz Kansu’nun Değerlendirmesi
23 Eylül 1943 tarihli Ulus Gazetesi’nde, heyet başkanı ve Dil, Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanı Ord. Prof. Şevket Aziz Kansu’nun izlenimlerine yer verildi.
Kansu, Hataylıların milli birlik ve dayanışma konularına gösterdiği ilgiden özellikle etkilendiklerini belirtmiş; Hatay’ın tabiat zenginlikleri, arkeolojik hazineleri ve ilerleme imkânlarının heyette güçlü bir izlenim bıraktığını söylemiştir.
Bilgi ile Vatanın Buluşması
Ankara Üniversitesi Heyeti’nin 1943 yılındaki Hatay ziyareti, yalnızca konferanslar dizisi olarak değil; Cumhuriyet’in bilim, kültür ve eğitim politikalarının Hatay’la kurduğu bağın somut bir örneği olarak okunmalıdır.
Tarih, arkeoloji, coğrafya, sosyoloji, hukuk, psikoloji, ziraat, hayvancılık ve halk edebiyatı gibi farklı alanlarda yapılan konuşmalar, Hatay’ın yalnız siyasi bir kazanım değil, aynı zamanda araştırılması ve anlaşılması gereken zengin bir kültür coğrafyası olarak görüldüğünü göstermektedir.
Ankara Üniversitesi Haftası, Hatay, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1945.
Ulus Gazetesi, 23 Eylül 1943.
Yenigün Gazetesi, 20 Eylül 1943.