Seyahat(name)lerdeki Antakya – 48 Alain Manesson Mallet’nin Gözünden Daphne 17. yüzyıl Fransız coğrafyacısı Alain Manesson Mallet, Antakya yakınlarındaki Daphne’yi; ormanları, pınarları, mitolojik anlatıları ve eğlence hayatıyla birlikte erken modern dönemin görsel coğrafya anlayışı içinde tasvir eder. “Ağaçların gölgesi, çevredeki çok sayıdaki pınarın serinliğiyle birleşerek Daphne’yi son derece ferah ve hoş bir yer hâline getirirdi.” Alain…
Güzel Antakya’m, Biriciğim,Senden uzakta bir bayram sabahına daha uyandım. Ne mest eden kokular vardı havada ne de telaşlı ayak sesleri… Saygısız bir korna sesiyle açtım yeni güne gözlerimi. Yatakta dakikalarca döndüm durdum. Hem kalksam ne olacaktı ki! Kimse uyanmamıştı henüz. Yarım saat kadar sürdü sanırım bu yataktan çıkmama ısrarım. Baktım ki olmuyor, kendimi mutfağa attım….
Aşıver hele bir şu ToroslarıAdana’dan Antakya’ya yol giderBu “şehr-i dilara” bir garip kenttirYağmur yağar, caddeleri sel gider Yüz sürülür toprağına taşınaŞükredilir ekmeğine aşınaKolay kız vermezler ilin dışınaYazgısına küsmüş olan dul gider Mehtabı var, bulut ile evlidirVadileri ayvasıyla ünlüdürKarı sevmez, yağsa bile binde birAmma Lodos patlar ise dal gider Göçü bilmez, hoşnuttur tüneğindenBağlanmıştır toprağına derindenYerlisini sökemezsin…
Depremin üçüncü yılında Antakya’dan notlar (Deneme) Şehir çöktüğünde kimse kahraman değildi. Sadece uyanıktık; uykudan değil, hayattan.Binalar düştü çünkü yorulmuşlardı. İnsanlar kaldı çünkü ölmek bile sıraya girmişti. Elektrik gitti. İnternet gitti. Kurumlar sustu.Ama kalp atışı kaldı – kulakta uğuldayan tek sinyal. Üç yıl geçti deniyor; takvimler öyle söylüyor. Oysa Antakya’da zaman, altı Şubat sabahında dizini kırdı…
1999 yılının son dakikalarıydı.Kadın ana Asi nehrinin üzerinde durmuş etrafına bakınıyordu. Antakya şehri ışıl,ışıl huzur içinde yeni yılı karşılamaya hazırlanıyordu.Tepeye doğru yükselen mahalle evleri ve kilise ışıklarını yakmış,yeni yıla girmeye hazır görünüyordu. Mahalle sakinleri hırıstiyan vatandaşlar olmalı diye düşündü kadın ana. Antakya şehrini çok fazla tanıdığı söylenemezdi; ancak o an hissettiği huzurlu güvenli bir şehir…
Arif Coşkun (1 Mart 1928 – 21 Mayıs 1995), Antakya’nın kültürel belleğinde iz bırakmış; şiiriyle olduğu kadar kişiliği, dostlukları ve şiire adanmış yaşamıyla da anılması gereken önemli şairlerden biridir. Türk şiirinin 1950 sonrası geçirdiği estetik ve düşünsel dönüşümleri kendi şiir serüveninde yaşayan Coşkun, buna rağmen edebiyat tarihlerinde yeterince yer bulamamış; üzerinde az durulmuş bir isim…
Seyahat(name)lerdeki Antakya – 46 Egeria’nın Hac Yolculuğunda Antakya Erken Hristiyanlık döneminin en önemli kadın hacılarından biri olan Egeria’nın yolculuk metninde Antakya, yalnızca geçilen bir şehir değil; Mezopotamya, Kudüs, Urfa, Tarsus ve İstanbul arasındaki güzergâhın temel duraklarından biri olarak karşımıza çıkar. “Antakya Mezopotamya’ya daha yakın olduğundan, Tanrı’nın izniyle oradan Mezopotamya’ya geçmek, sonra İstanbul’a dönerken yine Antakya…
Dünya, var oluşundan bu yana sayısız felakete tanıklık etti. Depremler, toprak kaymaları, seller… Doğa, kimi zaman insanın hem yurdunu hem de canını sınayan ağır imtihanlar sundu. Bu felaketler yalnızca maddi yıkımlara değil, insanın ruhunda derin yaralara da yol açtı. Ve her seferinde insan, hayatta kalmak için yeniden ayağa kalkmanın yollarını aradı. Antakya, bu kadim coğrafyanın…
Kayıp bir şehirde buldum gülüşlerimi.Sislerin ve zamanın ötesinden gördüğüm…Mermer sütunlarına sarıldım da uzun uzunTaş avlularına yüzümü sürdüm.Silpius Dağı’ndan Tyche gülümsedi banaHani kudretli Orontes’e diz çöktürmüştü. Defneden ve zeytinden taçlar giydimAgoralardan krallar geçiyordu, gördüm.Stola giysili kızlar asmalardan üzüm topluyordu.Eğildim, toprak künklerinden bir su içtim.O kadim şehir, ihtişamla dünyaya gülümsüyordu. Arenalarda aslanlarla dövüştüm,Kan aktı bedenimden.Gladyatörlerle aynı masada…
Baharda geldin bu kenteİnönü Caddesi boyunca adımladınasma yapraklarına sarılı sokaklarınıduraksattı yola akan kokusalaş bir lokantayı kestirdin gözüneen kuytu masasını seçtin Asi’nin izindedurmaksızın yol aldındüz damlı dar sokaklarınasaptın saklanmak içinasi güneşten güneyine ilerledikçe kentintürkü yakankadınlar gördün rengarenk giysileriyleyavaşlamaya başlamıştı zamangüneş renge geldikçe Neccar Camii’nevardın ikindiye yakınyeni boyalı lokmalı parmaklığındaniçeri baktın loş ışıkta;namaza duran iki adam veküçük…