Alain Manesson Mallet
Alain Manesson Mallet’nin Gözünden Daphne
XVII. yüzyıl Fransız haritacısı ve mühendisi Alain Manesson Mallet, ünlü eseri Description de L’Univers içinde Antakya yakınlarındaki Daphne’ye özel bir yer ayırır.
Alain Manesson Mallet Kimdir?
Alain Manesson Mallet, 1630–1706 yılları arasında yaşamış Fransız haritacı, mühendis ve askeri uzmandır. XIV. Louis döneminde Fransız ordusunda görev almış, daha sonra matematik bilgisi ve askeri mühendislik deneyimiyle saray çevresinde öğretmenlik yapmıştır.
Mallet’nin en önemli eseri, 1683 yılında yayımlanan beş ciltlik Description de L’Univers adlı çalışmadır. Türkçeye Evrenin Açıklaması olarak çevrilebilecek bu eser; yıldız haritaları, antik ve modern dünya haritaları, şehir manzaraları, halkların gelenekleri, dinleri ve yönetim biçimleri hakkında geniş bilgiler içerir.
Daphne: Antakya Yakınlarında Efsanevi Bir Mekân
Mallet, kitabında Antakya’ya kırk stadyum uzaklıkta olduğunu belirttiği Daphne’den ayrıntılı biçimde söz eder. Ona göre Daphne, Suriye’de Antakya kenti yakınlarında, Asi Nehri kıyısında yer alan ve etrafı geniş bir korulukla çevrili bir köydür.
Bu anlatımda Daphne yalnızca coğrafi bir yer değil; serin suları, sık ağaçları, gölgeli koruları, çiçekleri ve mitolojik çağrışımlarıyla canlı bir kültür ve doğa mekânı olarak karşımıza çıkar.
Korular, Çeşmeler ve Apollon Efsanesi
Mallet’nin aktardığına göre Daphne’yi çevreleyen koruluk; selvi ve başka kalın ağaçlarla kaplıdır. Bu ağaçların gölgeleri, çeşmelerin serinliğiyle birleşerek burayı son derece hoş bir yer hâline getirir.
Daphne’nin Apollon kültüyle ilişkisi de Mallet’nin anlatısında önemli yer tutar. Halk arasında Apollon’un, Ladon Nehri’nin kızı Daphne’ye âşık olduğu ve onu bu bölgede takip ettiği anlatılır. Daphne’nin ağaca dönüşmesiyle ilişkilendirilen bu mitolojik hikâye, bölgenin kutsal ve efsanevi kimliğini güçlendirir.
Daphne Çeşmesi
Mallet, Daphne Çeşmesi’nin geleceği haber verdiğine inanılan Kastalya Çeşmesi ile ilişkilendirildiğini aktarır.
Apollon Tapınağı
Daphne’deki en görkemli yapı olarak Apollon Tapınağı öne çıkar. Mallet, bu tapınağın büyüklüğünden ve ihtişamından söz eder.
Roma Dönemi Daphne
Mallet, Severus dönemi Daphne’sini eğlence, aşk ve karışıklıkların iç içe geçtiği bir yer olarak kurgular.
Tapınaklar, İmparatorlar ve Aziz Babilas
Mallet’nin aktardıklarından, Daphne’de İmparator Konstantin’in eşi ve annesi için bir ev yaptırdığı anlaşılır. Aynı dönemde bölgenin en görkemli yapısı Apollon Tapınağı’dır.
Mallet ayrıca Aziz Babilas’ın cenazesinin İmparator Julian döneminde Apollon Tapınağı’na nakledilmesinden ve pagan imparator Julian’ın bu naaşın başka bir yere götürülmesini istemesinden söz eder. Anlatıya göre Apollon Tapınağı’na düşen yıldırım, tapınağı ateşe vermiştir.
Mallet’nin Daphne Çizimi
Alain Manesson Mallet’nin Daphne’ye ilişkin manzara çizimi, Description de L’Univers adlı eserin 243. sayfasında yer almaktadır. Bu çizim, XVII. yüzyıl Avrupa dünyasının Antakya yakınlarındaki Daphne’yi nasıl hayal ettiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir.